Wat wij doen

In het boshommellandschap voeren we sinds 2020 bijvriendelijk beheer uit  in wegbermen, waterbuffers, jaarrond begraasde graslanden, akkerranden en graften. Elk van deze habitattypes heeft zijn eigen functie en specifieke bijengemeenschap. Daarom kijken we per habitat welke maatregelen mogelijk zijn en  het beste resultaat opleveren voor bijen. We evalueren ieder jaar of het beheer effectief is door de bijen op alle locaties op een vaste manier te tellen. Daardoor begrijpen we steeds beter wat werkt, en kunnen we het beheer indien nodig aanpassen om tot een optimaal resultaat te komen. Lees hieronder hoe we dat doen in elk van de vijf habitats.

…

Wegbermen

Wegbermen zijn essentieel als verbindende elementen tussen verschillende habitats. Om het beheer te optimaliseren worden in opdracht van de gemeente Gulpen-Wittem en Valkenburg aan de Geul de wegbermen gefaseerd (1 à 2 keer per jaar en niet alles tegelijk) gemaaid, zodat er altijd aanbod is van bloeiende bloemen.

Waterbuffers

Waterbuffers, in beheer van Waterschap Limburg, worden vaak begraasd in de zomer. Begrazing zorgt voor open plekken die goede nestmogelijkheden kunnen bieden voor bijen, maar de timing van begrazing heeft ook effect op de beschikbaarheid van bloemen. In het aangepaste beheer wordt het vee daarom later ingeschaard. Sinds 2024 zijn daarnaast steilrandjes gegraven in de helling van de buffers, om meer nestgelegenheid te bieden aan bijen.

Jaarrond begraasde graslanden

In deze matig voedselrijke graslanden, beheerd door Natuurmonumenten en Staatsbosbeheer, wordt het beheer geoptimaliseerd door hooilandbeheer of rotatiebegrazing in te voeren, in plaats van de jaarronde begrazig. Hierdoor is er meer mogelijkheid voor de vegetatie om tot bloei te komen, en blijft de afwisseling in openheid van deze graslanden behouden.

Akkerranden

Akkerranden kunnen net als wegbermen mooie verbindingsstukken zijn tussen habitats. In het aangepaste beheer worden akkerranden met bloemenmengsels ingezaaid. Agrarisch collectief Natuurrijk Limburg heeft afspraken met haar leden gemaakt voor dit aangepast beheer. Daarnaast zorgt Stichting Limburg Bloeit Op voor de aanleg van extra flora- en faunaranden in Zuid-Limburg.

Graften

Graften zijn eeuwenoude en typisch Limburgse landschapselementen die net als wegbermen en akkerranden een natuurlijke verbinding tussen natuurgebieden kunnen vormen. Sinds 2026 zijn we bezig om te voorkomen dat deze graften dichtgroeien, waardoor bloemen de ruimte krijgen en nestgelegenheid voor bijen ontstaat.

Soortenrijk grasland (referentie)

Dit habitattype wordt gebruikt als een referentie van wat mogelijk zou zijn in dit gebied. Elk habitattype heeft natuurlijk zijn eigen specifieke eigenschappen en nest- en voedselgelegenheden voor bijen. Soortenrijk grasland heeft een groot aanbod van bloeiende planten, waaronder ook orchideeën, en wordt vaak als hooiland beheerd.

Maurits Močnik